مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

77

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

413 ه . ق . ) بوده است . « 1 » شيخ طوسى عقيده دارد كه او از امامان ( ع ) روايت نقل نكرده است . او اهل بلخ بوده و گفته‌اند كه قايل به تفويض بوده است . « 2 » علامهء مجلسى وى را از عالمان و در زمرهء مشايخ شيخ أبو عمرو كشّى دانسته است . « 3 » قلانسى از محدّثانى روايت كرده كه عبارتند از : على بن حسن بن هارون دقّاق نيشابورى ، على بن محمّد دقّاق نيشابورى ، على بن محمّد قمى ، محمّد بن شاذان بن نعيم ، احمد بن يونس فسوى ، ابراهيم بن محمّد ، ابو عبد اللّه محمّد بن شاذان . « 4 » كشّى در شرح حال سلمان فارسى از قلانسى روايت كرده است « 5 » و همچنين محمّد بن مسعود عياشى از جمله كسانى است كه از قلانسى روايت مىكند . « 6 » [ 4 ] آرهنى « 1 * » ابو الآرهنى ، يكى از علماى نامدار بلخ بود . او در علم مناظره و فنون وابسته به آن دستى توانا داشت و از بلاغت و فصاحت نيز برخوردار بود ؛ تا آنجا كه او را شيخ الاسلام بلخ و تخارستان مىخواندند . « 7 »

--> ( 1 ) - طبقات أعلام الشّيعة ( قرن چهارم ) ، ج 1 ، ص 33 . ( 2 ) - رجال الطوسى ، 438 ؛ جامع الرّواة ، ج 1 ، ص 8 . ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 1 ، ص 173 . ( 4 ) - رجال الكشّى ، صص 18 ، 192 ، 487 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 123 ؛ لسان الميزان ، ج 1 ، ص 336 ؛ اعيان الشّيعة ، ج 2 ، ص 76 . ( 5 ) - رجال الكشى ، ص 18 . ( 6 ) - لسان الميزان ، ج 1 ، ص 336 و براى آگاهى بيشتر درباره قلانسى ر . ك : رجال الحلى ، ص 207 ؛ رجال ابن داود ، ص 225 ؛ منتهى المقال ، ج 1 ، ص 131 . ( 1 * ) - آرهن ، يا ارهنگ ، بخشى از توابع تخارستان بلخ است ( 3 ) . هم‌اكنون آن محل را حضرت امام مىگويند . آرهن در كرانهء آمو دريا واقع است . در گذشته ، اين بخش جزئى از بلخ بشمار مىرفته است . ( 7 ) - دائرةالمعارف آريانا ، ج 1 ، ص 904 .